pregnancy & babyHướng dẫn

Mẹ vẫn có thể chuẩn bị một thai kỳ khỏe mạnh dù đang mắc bệnh mạn tính

Nếu mẹ mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, tăng huyết áp hoặc hen suyễn và phải dùng thuốc thường xuyên, việc lo lắng về thai kỳ là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, mắc bệnh mạn tính không có nghĩa là mẹ không thể có một thai kỳ khỏe mạnh. Điều quan trọng là kiểm soát bệnh ổn định và trao đổi với bác sĩ về các thuốc đang sử dụng ngay từ khi có kế hoạch mang thai.

Mang thai rồi có phải ngừng tất cả thuốc đang dùng không?

Không. Một số thuốc cần thay đổi hoặc ngừng khi mang thai, nhưng tự ý ngừng thuốc có thể khiến bệnh trở nặng và gây nguy hiểm hơn cho cả mẹ và bé.

Ví dụ, người mắc động kinh nếu đột ngột ngừng thuốc chống động kinh có thể tăng nguy cơ lên cơn co giật. Nếu đang chuẩn bị mang thai, mẹ nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để quyết định có tiếp tục thuốc hiện tại, điều chỉnh liều hay đổi sang thuốc khác hay không. Nếu đã mang thai, tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc.

Nếu mẹ bị đái tháo đường hoặc tăng huyết áp

Nếu đã mắc đái tháo đường trước khi mang thai, việc kiểm soát tốt đường huyết trước khi thụ thai và trong giai đoạn đầu thai kỳ rất quan trọng. Đường huyết không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh và các biến chứng thai kỳ. Khi lên kế hoạch mang thai, mẹ nên trao đổi với bác sĩ về mục tiêu đường huyết, thuốc điều trị và bổ sung axit folic.

Insulin được sử dụng phổ biến để kiểm soát đái tháo đường trong thai kỳ. Các thuốc điều trị đái tháo đường khác có thể được tiếp tục hoặc thay đổi tùy từng trường hợp. Mẹ không nên tự ý ngừng hoặc đổi thuốc.

Nếu bị tăng huyết áp mạn tính, cần kiểm tra lại thuốc trước khi mang thai. Thuốc ức chế men chuyển ACE (ACE inhibitors) và thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARBs) thường cần tránh trong thai kỳ, vì vậy bác sĩ có thể chuyển sang thuốc khác phù hợp hơn.

Phần lớn phụ nữ mang thai đang dùng statin điều trị rối loạn lipid máu sẽ được khuyến cáo ngừng thuốc trong thai kỳ, nhưng một số người có nguy cơ tim mạch rất cao có thể cần được cân nhắc riêng bởi bác sĩ chuyên khoa.

Nếu mẹ mắc bệnh tự miễn

Với viêm khớp dạng thấp hoặc lupus ban đỏ hệ thống (SLE), nên lên kế hoạch mang thai khi bệnh đang được kiểm soát ổn định. Bệnh hoạt động mạnh có thể làm tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ.

Mẹ cũng cần kiểm tra lại thuốc trước khi mang thai. Một số thuốc có thể sử dụng trong thai kỳ, trong khi những thuốc như methotrexate cần tránh. Hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa thấp khớp và bác sĩ sản khoa để lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Nếu mẹ bị động kinh hoặc có vấn đề sức khỏe tâm thần

Nếu mắc động kinh, nên kiểm tra loại và liều thuốc chống động kinh trước khi mang thai và trao đổi với bác sĩ về việc bổ sung axit folic. Tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc chống động kinh.

Phụ nữ mắc trầm cảm, rối loạn lưỡng cực, tâm thần phân liệt hoặc các bệnh lý tâm thần khác vẫn có thể lên kế hoạch mang thai. Không phải tất cả thuốc tâm thần đều cần ngừng hoặc đổi. Bác sĩ sẽ cân nhắc giữa lợi ích, nguy cơ của thuốc và việc duy trì tình trạng bệnh ổn định.

Nếu mẹ mắc bệnh tuyến giáp

Dù là suy giáp hay cường giáp, điều quan trọng là kiểm soát tốt hormone tuyến giáp trước và trong thai kỳ.

Levothyroxine điều trị suy giáp có thể sử dụng trong thai kỳ, mặc dù liều thuốc đôi khi cần điều chỉnh.

Nếu cần dùng thuốc kháng giáp để điều trị cường giáp, lựa chọn thuốc có thể thay đổi theo từng giai đoạn thai kỳ. PTU (propylthiouracil) thường được ưu tiên trong tam cá nguyệt đầu, còn methimazole có thể được cân nhắc ở giai đoạn sau tùy tình trạng của mẹ.

Hãy trao đổi với bác sĩ ngay từ khi chuẩn bị mang thai

Mắc bệnh mạn tính không có nghĩa là phải ngừng tất cả thuốc. Kiểm soát bệnh ổn định là một phần rất quan trọng của thai kỳ khỏe mạnh. Mẹ nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ sản khoa ngay từ giai đoạn chuẩn bị mang thai để kiểm tra bệnh, thuốc đang sử dụng và lên kế hoạch mang thai an toàn.