[สัปดาห์ที่ 24–27] ถึงเวลาตรวจคัดกรองเบาหวานขณะตั้งครรภ์ หนึ่งในการตรวจที่สำคัญ!
เบาหวานขณะตั้งครรภ์ (Gestational Diabetes Mellitus: GDM) มีความสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์และการคลอด เช่น ความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์และการคลอดยาก และอาจเพิ่มความเสี่ยงที่ทารกจะ ตัวโตกว่าเกณฑ์ (macrosomia) หรือมี ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำหลังคลอด ได้ค่ะ คุณแม่ที่เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ยังมีความเสี่ยงสูงขึ้นที่จะเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ในอนาคต และลูกอาจมีความเสี่ยงต่อโรคอ้วนและเบาหวานเพิ่มขึ้นเมื่อโตขึ้น ดังนั้น การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดระหว่างตั้งครรภ์จึงสำคัญ และหลังคลอดก็ควรตรวจระดับน้ำตาลตามคำแนะนำและดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องค่ะ โดยทั่วไปจะตรวจคัดกรองเบาหวานขณะตั้งครรภ์ในช่วงอายุครรภ์ 24–28 สัปดาห์ วิธีที่ใช้บ่อยคือ การตรวจคัดกรองด้วยกลูโคส 50 กรัม (50-g GCT) โดยคุณแม่จะดื่มน้ำกลูโคสที่มีกลูโคส 50 กรัม และ ตรวจระดับน้ำตาลในเลือดหลังจากนั้น 1 ชั่วโมง โดยทั่วไปการตรวจคัดกรองนี้ ไม่จำเป็นต้องงดอาหาร แต่เนื่องจากน้ำกลูโคสมีความเข้มข้นสูง คุณแม่บางคนอาจรู้สึกคลื่นไส้หรือเวียนศีรษะได้ค่ะ ค่าตัดสินอาจแตกต่างกันไปในแต่ละโรงพยาบาล หากระดับน้ำตาลหลัง 1 ชั่วโมงถึงหรือสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งมักอยู่ที่ประมาณ 130–140 mg/dL ยังไม่ได้หมายความว่าเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ แต่จะต้องทำ การตรวจเพื่อวินิจฉัยเพิ่มเติม หนึ่งในวิธีตรวจวินิจฉัยคือ การทดสอบความทนต่อน้ำตาลกลูโคสชนิด 100 กรัม (100-g OGTT) ซึ่งต้องงดอาหารก่อนตรวจ โดยจะตรวจระดับน้ำตาลขณะอดอาหาร และหลังดื่มกลูโคสที่ 1, 2 และ 3 ชั่วโมง ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของโรงพยาบาลเกี่ยวกับการงดอาหารและการเตรียมตัวก่อนตรวจค่ะ สำหรับการตรวจ 100-g OGTT จะมีค่ามาตรฐานของระดับน้ำตาลในแต่ละช่วงเวลา ตามเกณฑ์ที่ใช้กันทั่วไป หาก มีค่าอย่างน้อย 2 ใน 4 ครั้งถึงหรือสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด จะวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ แม้ผลตรวจคัดกรองจะปกติ ก็ไม่ได้หมายความว่าไม่จำเป็นต้องใส่ใจเรื่องอาหารและการออกกำลังกาย การรับประทานอาหารที่สมดุลและมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมยังคงสำคัญตลอดการตั้งครรภ์ค่ะ