pregnancy & baby คำแนะนำ

คู่มือการตรวจตามช่วงเวลาค่ะ

[สัปดาห์ที่ 22] ถึงเวลาตรวจวัดความยาวปากมดลูก

ปากมดลูก คือส่วนล่างของมดลูกที่เชื่อมต่อกับช่องคลอด ในระหว่างตั้งครรภ์ ปากมดลูกจะปิดเพื่อช่วยให้ทารกเจริญเติบโตอย่างปลอดภัยภายในมดลูกค่ะ

ความยาวของปากมดลูกแตกต่างกันได้ตามอายุครรภ์และแต่ละบุคคล โดยเฉพาะในช่วงไตรมาสที่สอง การวัดความยาวปากมดลูกสามารถช่วยประเมิน ความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด ได้ค่ะ

เมื่อใกล้คลอด ปากมดลูกจะค่อย ๆ สั้นลง นุ่มขึ้น และเริ่มเปิด เพื่อเตรียมให้ทารกผ่านออกทางช่องคลอด

ตรวจอย่างไร?

โดยทั่วไปจะวัดความยาวปากมดลูกด้วย อัลตราซาวนด์ทางช่องคลอด ซึ่งอาจรู้สึกไม่สบายเล็กน้อยกว่าอัลตราซาวนด์ทางหน้าท้อง แต่สามารถวัดความยาวปากมดลูกได้แม่นยำกว่าค่ะ

หากกระเพาะปัสสาวะเต็ม อาจทำให้ปากมดลูกดูยาวกว่าความเป็นจริง จึงมักให้คุณแม่ปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนตรวจ

การหดรัดตัวของมดลูกอาจทำให้ความยาวของปากมดลูกเปลี่ยนแปลงชั่วคราวได้ หากระหว่างตรวจรู้สึกว่าท้องแข็งหรือมีอาการมดลูกบีบตัว ควรแจ้งแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ค่ะ

ปากมดลูกสั้น หมายความว่าจะคลอดก่อนกำหนดหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไปค่ะ โดยทั่วไป หากวัดด้วยอัลตราซาวนด์ทางช่องคลอดในช่วงอายุครรภ์ประมาณ 16–24 สัปดาห์ แล้วพบว่าปากมดลูกมีความยาว น้อยกว่า 25 มม. จะถือว่ามี ภาวะปากมดลูกสั้น ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด แต่ไม่สามารถใช้ความยาวปากมดลูกเพียงอย่างเดียวเพื่อบอกว่าจะคลอดก่อนกำหนดอย่างแน่นอนได้ค่ะ

นอกจากนี้ ปากมดลูกอาจสั้นลงตามธรรมชาติเมื่ออายุครรภ์เพิ่มขึ้น ดังนั้นแพทย์จะพิจารณาร่วมกับอายุครรภ์ อาการ และประวัติการคลอดก่อนกำหนด

คุณแม่ที่มีปากมดลูกสั้นไม่ได้จำเป็นต้องได้รับการรักษาแบบเดียวกันทุกคน แพทย์อาจแนะนำการติดตามเพิ่มเติมหรือการรักษาตามความยาวปากมดลูก อายุครรภ์ และประวัติการตั้งครรภ์ จึงไม่ควรกังวลจากค่าที่วัดได้เพียงอย่างเดียว และควรปรึกษาสูตินรีแพทย์ค่ะ

ควรแจ้งแพทย์หาก:

• เคยได้รับการรักษา มะเร็งปากมดลูกหรือภาวะเซลล์ปากมดลูกผิดปกติ

• เคยได้รับการวินิจฉัย ภาวะปากมดลูกหลวม (cervical insufficiency) หรือมีประวัติ คลอดก่อนกำหนด

• หากมีประวัติภาวะปากมดลูกหลวมหรือคลอดก่อนกำหนด แพทย์อาจแนะนำให้เริ่มติดตามความยาวปากมดลูกเร็วขึ้นหรือตรวจติดตามบ่อยขึ้นค่ะ