pregnancy & baby คำแนะนำ

รู้จักภาวะมีบุตรยาก

PCOS รักษาให้หายขาดได้ไหม? แนวทางดูแล PCOS

โดยทั่วไป PCOS เป็นภาวะที่ต้องดูแลในระยะยาวมากกว่าจะเป็นโรคที่รักษาครั้งเดียวแล้ว “หายขาด” อย่างไรก็ตาม อาการและความเสี่ยงต่อสุขภาพสามารถควบคุมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การรักษาจะขึ้นอยู่กับปัญหาของแต่ละคน เช่น ประจำเดือนผิดปกติ ความต้องการตั้งครรภ์ สิว ขนดก หรือสุขภาพด้านการเผาผลาญ

1. ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยครั้ง

PCOS อาจทำให้การตกไข่ไม่สม่ำเสมอหรือไม่เกิดขึ้นในบางรอบ ส่งผลให้ประจำเดือนห่างหรือมีเลือดออกที่คาดเดาได้ยาก

หากไม่มีประจำเดือนเป็นเวลานาน เยื่อบุโพรงมดลูกอาจไม่ได้รับโปรเจสเตอโรนอย่างสม่ำเสมอ ทำให้ความเสี่ยงต่อภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติเพิ่มขึ้น

หากยังไม่ได้วางแผนตั้งครรภ์ ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมอาจใช้เพื่อช่วยควบคุมรอบเลือดและอาการอย่างสิวหรือขนดก ในบางกรณีอาจใช้โปรเจสโตเจนเพื่อช่วยปกป้องเยื่อบุโพรงมดลูก

2. การดูแลสุขภาพและน้ำหนัก

การรับประทานอาหารที่เหมาะสม ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และนอนหลับเพียงพอมีประโยชน์ต่อผู้ที่มี PCOS ทุกคน ไม่ว่าน้ำหนักจะเท่าใด

หากมีน้ำหนักตัวสูง การป้องกันไม่ให้น้ำหนักเพิ่มหรือการลดน้ำหนักอย่างพอเหมาะและยั่งยืนอาจช่วยสุขภาพการเผาผลาญและอาจช่วยให้รอบเดือนและการตกไข่ดีขึ้น

หากน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์เหมาะสมอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องลดน้ำหนัก

3. Metformin

Metformin ช่วยเพิ่มการตอบสนองของร่างกายต่ออินซูลิน และอาจพิจารณาใช้โดยเฉพาะเมื่อมีความเสี่ยงด้านการเผาผลาญหรือความผิดปกติของระดับน้ำตาลร่วมด้วย อาจช่วยให้รอบเดือนดีขึ้นในบางคน แต่ไม่ได้เป็นยากระตุ้นการตกไข่ที่ทุกคนที่มี PCOS ต้องใช้

4. เมื่อต้องการตั้งครรภ์

หากการตกไข่ไม่สม่ำเสมอเป็นสาเหตุที่ทำให้ตั้งครรภ์ยาก อาจใช้การรักษาเพื่อกระตุ้นการตกไข่

สำหรับผู้ที่มี PCOS และมีภาวะมีบุตรยากจากการไม่ตกไข่โดยไม่มีสาเหตุอื่น ปัจจุบันแนวทางนานาชาติหลายฉบับแนะนำ letrozole เป็นยาตัวแรกสำหรับกระตุ้นการตกไข่ ทั้งนี้อาจมีทางเลือกอื่นตามการตอบสนองและแนวทางของแต่ละประเทศ

5. สิวและขนดก

ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมอาจช่วยลดสิวและขนบนใบหน้าหรือร่างกายในผู้ที่ยังไม่ต้องการตั้งครรภ์ และสามารถใช้การรักษาทางผิวหนังหรือวิธีด้านความงามร่วมด้วยได้

บางกรณีอาจพิจารณายาต้านแอนโดรเจนหากวิธีอื่นได้ผลไม่เพียงพอ แต่ต้องมีการคุมกำเนิดอย่างมีประสิทธิภาพ เพราะยาบางชนิดอาจส่งผลต่อทารกในครรภ์

6. ดูแลสุขภาพด้านการเผาผลาญระยะยาว

PCOS เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของความผิดปกติของระดับน้ำตาล เบาหวานชนิดที่ 2 และไขมันในเลือดผิดปกติ แม้ในบางคนที่ไม่ได้มีน้ำหนักเกิน

ควรประเมินระดับน้ำตาลเมื่อได้รับการวินิจฉัย และติดตามตามความเสี่ยงส่วนบุคคล รวมถึงประเมินไขมันในเลือดและความดันโลหิตอย่างเหมาะสม

ไม่มีวิธีรักษา PCOS แบบเดียวที่เหมาะกับทุกคน แนวทางดูแลจะเปลี่ยนไปตามอาการ สุขภาพ และแผนการตั้งครรภ์ของแต่ละคน