“อายุรังไข่” อาจไม่เท่ากับอายุจริงหรือไม่?
หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “อายุรังไข่” แต่ในทางการแพทย์ยังไม่มีการตรวจที่สามารถบอกได้อย่างแม่นยำว่ารังไข่มี “อายุ” เท่าไรสิ่งที่แพทย์ประเมินได้คือ ปริมาณสำรองของรังไข่ (ovarian reserve) ซึ่งเป็นการประมาณจำนวนถุงไข่และไข่ที่ยังเหลืออยู่ในรังไข่ปริมาณสำรองของรังไข่ลดลงตามอายุหรือไม่?ใช่ จำนวนไข่มีจำกัดตั้งแต่เกิดและจะค่อย ๆ ลดลงตามเวลา มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ถูกปล่อยออกมาในช่วงตกไข่ ส่วนใหญ่จะสลายไปตามธรรมชาติอย่างไรก็ตาม จำนวนไข่ตั้งต้นและอัตราการลดลงแตกต่างกันไปในแต่ละคน ดังนั้นคนที่มีอายุเท่ากันอาจมีผลตรวจปริมาณสำรองของรังไข่แตกต่างกันได้ตรวจได้อย่างไร?การตรวจที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่ การตรวจระดับ AMH ในเลือด และการนับจำนวนถุงไข่ระยะต้น (AFC) ด้วยอัลตราซาวนด์ อาจมีการตรวจฮอร์โมนอื่นเพิ่มเติมตามความเหมาะสมผลตรวจเหล่านี้ช่วยประเมินว่ารังไข่อาจตอบสนองต่อการรักษาภาวะมีบุตรยากอย่างไร แต่ ไม่ได้วัดคุณภาพของไข่โดยตรง และไม่สามารถทำนายโอกาสตั้งครรภ์ตามธรรมชาติได้อย่างแม่นยำใครบ้างที่ควรพิจารณาตรวจ?ไม่จำเป็นสำหรับทุกคน แต่อาจมีประโยชน์หากมีแผนชะลอการตั้งครรภ์ หรือมีปัจจัยที่อาจกระทบต่อการทำงานของรังไข่เช่น เคยผ่าตัดรังไข่หรือผ่าตัดจากภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ มีประวัติครอบครัวหมดประจำเดือนเร็วหรือภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย เคยได้รับเคมีบำบัดหรือรังสีรักษาบริเวณอุ้งเชิงกราน เป็นต้นควรประเมินผลร่วมกับอายุ ประวัติประจำเดือน ประวัติสุขภาพ ผลอัลตราซาวนด์ และแผนการมีบุตร ไม่ควรใช้ค่า AMH หรือ AFC เพียงค่าเดียวในการตัดสินโอกาสมีบุตรในอนาคต