40w LaterHướng dẫn

Để quá trình thụ thai diễn ra thành công, nhiều loại hormone cần phối hợp với nhau để điều hòa sự rụng trứng và hỗ trợ khả năng mang thai. Nếu một số hormone bị mất cân bằng, quá trình rụng trứng có thể bị ảnh hưởng và khiến việc mang thai trở nên khó khăn hơn.

Tình trạng hormone có thể được đánh giá thông qua xét nghiệm máu. Một số hormone sinh sản như hormone kích thích nang trứng (FSH), hormone lutein hóa (LH) và estradiol (E2) thường được xét nghiệm vào đầu chu kỳ kinh nguyệt vì nồng độ của chúng thay đổi theo từng giai đoạn của chu kỳ.

Các hormone thường được đánh giá khi kiểm tra khả năng sinh sản bao gồm hormone tuyến giáp và hormone kích thích tuyến giáp (TSH), prolactin, FSH, LH và estradiol.

1) Hormone tuyến giáp

Tuyến giáp sản xuất hormone tuyến giáp, đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất, điều hòa thân nhiệt và nhiều chức năng khác của cơ thể. Trong khi đó, TSH được sản xuất bởi tuyến yên và có chức năng điều hòa quá trình sản xuất hormone tuyến giáp.

Cả cường giáp và suy giáp đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản. Đặc biệt, rối loạn chức năng tuyến giáp không được điều trị thích hợp có thể ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng, khả năng mang thai và làm tăng nguy cơ gặp một số vấn đề trong thai kỳ.

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của bệnh tuyến giáp. Suy giáp thường được điều trị bằng levothyroxine, trong khi cường giáp có thể cần sử dụng thuốc kháng giáp. Việc lựa chọn thuốc có thể thay đổi khi đang chuẩn bị mang thai hoặc trong thai kỳ, vì vậy cần trao đổi với bác sĩ để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Trong một số trường hợp, nồng độ hormone tuyến giáp vẫn nằm trong giới hạn bình thường nhưng TSH lại tăng cao. Tình trạng này được gọi là suy giáp dưới lâm sàng. Việc có cần điều trị hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nồng độ TSH, sự hiện diện của kháng thể tuyến giáp, kế hoạch điều trị hiếm muộn và tiền sử sức khỏe của từng người.

2) Prolactin

Prolactin là hormone được sản xuất bởi tuyến yên và có vai trò kích thích sản xuất sữa mẹ sau khi sinh. Nếu nồng độ prolactin tăng cao bất thường ngoài thời kỳ mang thai và cho con bú, hormone này có thể ảnh hưởng đến các hormone điều hòa sự rụng trứng, gây kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh và khiến việc thụ thai trở nên khó khăn hơn.

Tình trạng này được gọi là tăng prolactin máu. Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra tình trạng này, bao gồm một số loại thuốc, rối loạn tuyến giáp và các bệnh lý ảnh hưởng đến tuyến yên. Nếu phát hiện kết quả bất thường, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Không nên tự ý ngừng thuốc đang được kê đơn trước khi xét nghiệm nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Khi cần điều trị, các thuốc như cabergoline hoặc bromocriptine có thể được sử dụng để làm giảm nồng độ prolactin. Phương pháp điều trị sẽ được lựa chọn tùy theo nguyên nhân và tình trạng của từng người.

3) Hormone sinh sản

FSH, LH và estradiol (E2) là những hormone thường được kiểm tra khi đánh giá khả năng sinh sản. Vì nồng độ của các hormone này thay đổi đáng kể theo chu kỳ kinh nguyệt nên khi cần thiết, xét nghiệm thường được thực hiện trong giai đoạn đầu của pha nang noãn, thường vào khoảng ngày thứ 2–4 của chu kỳ kinh nguyệt.

FSH có vai trò kích thích sự phát triển của các nang noãn trong buồng trứng, trong khi LH đóng vai trò quan trọng trong quá trình rụng trứng. Estradiol chủ yếu được sản xuất bởi các nang noãn đang phát triển và nồng độ của hormone này thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt.

Kết quả xét nghiệm hormone không nên được đánh giá chỉ dựa trên một chỉ số riêng lẻ. Tuổi, đặc điểm chu kỳ kinh nguyệt, dự trữ buồng trứng, kết quả siêu âm và các xét nghiệm hormone khác cần được xem xét kết hợp.

Ví dụ, nồng độ hormone sinh sản thấp bất thường có thể xảy ra khi tín hiệu hormone từ vùng dưới đồi hoặc tuyến yên bị suy giảm, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của nang noãn và quá trình rụng trứng. Tình trạng này đôi khi có thể liên quan đến giảm cân đáng kể, chế độ ăn không cung cấp đủ năng lượng, tập luyện thể chất quá mức hoặc một số bệnh lý khác.

Nồng độ LH cao hơn tương đối so với FSH đôi khi có thể gặp ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Tuy nhiên, không thể chẩn đoán PCOS chỉ dựa vào tỷ lệ LH/FSH.

Nếu phát hiện rối loạn hormone ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng, phương pháp điều trị sẽ được lựa chọn dựa trên nguyên nhân. Tùy từng trường hợp, việc điều trị có thể bao gồm kiểm soát rối loạn tuyến giáp hoặc prolactin, hoặc sử dụng thuốc kích thích rụng trứng khi cần thiết.